Nếu chỉ được chọn một sản phẩm chăm sóc da duy nhất để dùng suốt đời, nhiều chuyên gia da liễu sẽ không ngần ngại chọn kem chống nắng. Ánh nắng mặt trời, dù mang lại vitamin D quý giá, lại là nguyên nhân gây ra phần lớn các dấu hiệu lão hóa da như nếp nhăn, đốm nâu, sạm màu và chảy xệ. Bảo vệ da khỏi tia cực tím không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe, bởi tiếp xúc tia UV kéo dài làm tăng nguy cơ ung thư da. Hiểu đúng và chống nắng đúng cách là khoản đầu tư xứng đáng nhất cho làn da.
Hiểu về tia UV và tác hại của chúng
Ánh nắng chứa hai loại tia cực tím ảnh hưởng đến da. Tia UVA có bước sóng dài, xuyên sâu vào lớp hạ bì, là thủ phạm chính gây lão hóa, làm da mất độ đàn hồi và hình thành nếp nhăn. Tia UVA hiện diện gần như ổn định suốt cả ngày và có thể xuyên qua kính cửa sổ. Tia UVB có bước sóng ngắn hơn, tác động lên lớp biểu bì, gây cháy nắng, đỏ rát và sạm da. Cường độ UVB mạnh nhất vào giữa trưa. Cả hai loại tia đều góp phần gây nám và tăng nguy cơ tổn thương tế bào da. Vì vậy, một sản phẩm chống nắng tốt phải bảo vệ được cả hai, gọi là phổ rộng (broad spectrum).
Đọc hiểu các chỉ số trên kem chống nắng
Khi cầm một tuýp kem chống nắng, bạn sẽ thấy các ký hiệu cần nắm rõ:
- SPF: đo khả năng chống tia UVB. SPF 30 chặn khoảng 97 phần trăm tia UVB, SPF 50 chặn khoảng 98 phần trăm. Con số cao hơn không có nghĩa là gấp đôi hiệu quả.
- PA với các dấu cộng (PA+ đến PA++++): đo khả năng chống tia UVA. Càng nhiều dấu cộng thì khả năng bảo vệ càng cao.
- Broad spectrum: cho biết sản phẩm bảo vệ cả UVA lẫn UVB.
Với sinh hoạt hằng ngày, kem chống nắng SPF 30 đến 50 và PA+++ trở lên là đủ. Điều quan trọng hơn con số là cách bạn sử dụng sản phẩm.
Phân biệt chống nắng vật lý và hóa học
Có hai cơ chế chống nắng chính. Kem chống nắng vật lý chứa kẽm oxit và titan dioxit, hoạt động như tấm gương phản chiếu tia UV ra khỏi da. Loại này dịu nhẹ, phù hợp da nhạy cảm, có tác dụng ngay sau khi thoa, nhưng đôi khi để lại lớp màng trắng và kết cấu hơi dày. Kem chống nắng hóa học chứa các bộ lọc hấp thụ tia UV rồi chuyển hóa thành nhiệt. Loại này thấm nhanh, mỏng nhẹ, dễ tệp vào da hơn nhưng cần thoa trước khi ra nắng khoảng mười lăm đến hai mươi phút và có thể gây châm chích với da nhạy cảm. Hiện nay nhiều sản phẩm kết hợp cả hai cơ chế để tối ưu ưu điểm của mỗi loại.
Thoa kem chống nắng đúng liều lượng
Sai lầm phổ biến nhất là thoa quá ít. Lượng kem chống nắng cần thiết cho vùng mặt và cổ là khoảng hai đốt ngón tay, tương đương một đồng xu. Thoa quá mỏng khiến chỉ số SPF thực tế giảm đi đáng kể. Hãy thoa đều, không quên những vùng dễ bỏ sót như viền tai, gáy, cổ và mu bàn tay. Một điểm quan trọng nữa là chống nắng cần được thoa lại sau mỗi hai đến ba giờ nếu bạn ở ngoài trời, đổ mồ hôi hoặc bơi lội, vì lớp kem sẽ mất dần tác dụng theo thời gian. Với người làm việc trong nhà, một lần thoa buổi sáng kèm thoa lại vào buổi trưa thường là đủ.
Chống nắng không chỉ là kem
Kem chống nắng là tuyến phòng thủ quan trọng nhưng không phải duy nhất. Để bảo vệ da toàn diện, bạn nên kết hợp nhiều biện pháp. Đội mũ rộng vành, đeo kính râm chống tia UV và mặc áo chống nắng dệt sợi kín giúp giảm đáng kể lượng tia tiếp xúc với da. Hạn chế ra ngoài vào khung giờ nắng gắt từ mười giờ sáng đến bốn giờ chiều cũng là cách hiệu quả. Đối với những vùng da khó thoa lại kem như khi đang trang điểm, các sản phẩm dạng xịt hoặc phấn chống nắng là giải pháp tiện lợi để bổ sung.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng chống nắng cần duy trì quanh năm, kể cả ngày râm mát hay mùa đông, bởi tia UVA vẫn hiện diện ngay cả khi không có nắng gắt. Việc bỏ chống nắng vài ngày tưởng như vô hại nhưng tổn thương tích tụ qua năm tháng mới là điều đáng lo. Một làn da được bảo vệ kỹ lưỡng từ sớm sẽ giữ được sự tươi trẻ lâu hơn nhiều so với bất kỳ liệu trình chống lão hóa đắt tiền nào áp dụng về sau. Chống nắng chính là bí quyết đơn giản nhưng quyền lực nhất trong chăm sóc da.